Жаңалықтар

Қазақстандағы ең төменгі жалақы мөлшері бұрынғы деңгейде қалатындықтан, МӘМС төлемдерінің көбісі өзгермейді.

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорында дербес төлеушілер мен жеке кәсіпкерлер үшін жарналарды есептеу негізі ретінде ең төменгі жалақыны алатынын еске салды. 2025 жылы оның мөлшері сол күйінде қалады – 85 000 теңге. Демек, жарналар мөлшері де өзгермейді.

Жұмыс берушілер мен жұмысшылар үшін ставкалар да өзгеріссіз қалады – сәйкесінше 3% және 2%.

Тек біржолғы төлем мөлшері өзгереді – 21,5%-дан 23,8%-ға дейін, сондай-ақ жеңілдетілген категориядағы азаматтар үшін мемлекет тарапынан жарналар мөлшері өзгереді – орташа айлық жалақының 1,9%-ынан 2%-ына дейін, бұл көрсеткіш өткен екі жылдағы ағымдағы қаржы жылының орташа айлық жалақысынан есептеледі. Бұл мәліметті мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті орган анықтайды. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша 2023 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының орташа айлық жалақысы 364 295 теңгені құрады.

Осылайша, 2025 жылы МӘМС төлемдерінің мөлшері келесідей болады:

• Жұмыс берушілердің жарналары – қызметкердің табысынан 3%;
• Жұмысшылардың жарналары – табыстың 2%-ы;
• Біржолғы төлем төлеушілер – жалақы қорынан 23,8%;
• Азаматтық-құқықтық шарттар бойынша жұмыс істейтін жеке тұлғалардың жарналары – табыстың 2%-ы;
• Жеке кәсіпкерлердің, жеке практикамен айналысатын тұлғалардың жарналары – 5 950 теңге (АЕК-тің 1,4 еселенген мөлшерінің 5%-ы, сәйкес қаржы жылының республикалық бюджет заңымен бекітілген);
• Дербес төлеушілердің жарналары – 4 250 теңге (АЕК-тің 5%-ы);
• Мемлекет тарапынан МӘМС-ке төленетін жарналар – 7 285,9 теңге. 

МӘМС жарналарын «Қазпошта» АҚ, екінші деңгейлі банктердің кассалары мен мобильді қосымшалары, сондай-ақ терминалдар арқылы төлеуге болады.

Еске салайық, МӘМС жүйесіндегі мәртебені келесі жолдармен тексеруге болады:

• Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының сайты: msqory.kz
• Telegram-бот (https://t.me/SaqtandyryBot)
• Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы
• Кейбір екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары
• egov.kz электронды үкімет сайтының «Медициналық қызметтерді тұтынушы ретінде қатысу және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі төлемдер мен жарналар туралы ақпарат беру» мемлекеттік қызметі арқылы.

ЖРВИ - вирустар тудыратын респираторлық инфекциялар. Тұмау - ЖРВИ-дің ең көп таралған және ауыр түрлерінің бірі.

Тұмаудың белгілері 

• жоғарытемпература38,5°C-тан 40°C-қа дейін;
• аурудыңкенеттенбасталуы;
• дененің қатты интоксикациясы, ол жалпы әлсіздік белгілерінде көрінеді: қалтырау, қатты әлсіздік, ұйқышылдық, терлеудің жоғарылауы;
• көзді кесу;
• тамақтыңайқынауыруы;
• мұрыннан су ағу,түшкіру;
• ентігу, тыныс алудың қиындауы;
• қаттыбасауруы, бас айналу;
• бұлшықеттердегі,кеудедегіауырсыну;
• сирекжағдайлардадиарея,құсу,іштіңыңғайсыздығы. 

Инкубациялық кезең 12 сағаттан 2 күнге дейін созылады.

ЖРВИ белгілері 

• температура38,0–38,5°C дейін;
• тамақтыңқаттыауыруы;
• мұрыннан су ағу,түшкіру,жөтел,ринорея;
• көзқозғалысыкезіндеауырсыну;
• бұлшықет,кеудеауыруы;
• жалпыорташаәлсіздікжәнеұйқышылдық;
• тәбеттіңболмауы;
• қалтыраужәнежеңілбасауруы. 

Инкубациялық кезең - бірнеше сағаттан 7 күнге дейін. 

Тұмау мен ЖРВИ-дің спецификалық емес алдын-алу - бұл жалпы шаралар кешені, олардың ішінде: бөлмені желдету, дұрыс тамақтану, маскаларды қолдану, қолды жуу, тұмау вирусына әсер ететін дәрілерді қабылдау және т.б. 

Тұмау мен ЖРВИ-дің нақты алдын алу вакцинация 

Дәстүр бойынша инсульттан кейінгі оңалту бағдарламасының үш негізгі кезеңі ерекшеленеді: 

Бірінші кезең: осы кезеңде науқас жатып қалады; көбінесе инсульттің ауыр түрімен науқас қозғалмайды. Осы кезеңде оңалту белсенділігі пациенттің жағдайымен шектеледі және жүйелі түрде аударылудан, жатып қалуға қарсы мамандандырылған массаждан және тыныс алу жаттығуларынан тұрады. Медициналық оңалту мамандары пациентпен сөйлеуге айқын реакциясы болмаса да үнемі сөйлеседі: пассивті тыңдау зейінді белсендіреді, сөйлеуді түсіну біртіндеп оралады. Қалпына келтірудің бірінші кезеңі инсульттің ауырлығына байланысты бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылады.

Екінші кезең (ерте): осы кезеңде пациент белгілі бір қозғалыс жасай алады, бірақ ол үшін төсектен тәуелсіз көтерілу әлі мүмкін емес. Науқасқа пассивті кинезиотерапия (қозғалыспен емдеу – мамандандырылған гимнастика, массаж), физиотерапия жүргізіледі. Оңалту мамандары афазияны (сөйлеу бұзылыстарын) жоюмен және науқастың жадын қалпына келтірумен айналысады. Ерте оңалту кезеңі бірнеше аптадан алты айға дейін созылады.

Үшінші кезең - кеш оңалту кезеңі. Қозғалысты, ақыл-ойды, психикалық, эмоционалды функциялар мен дағдыларды белсенді қалпына келтіру кезеңі. Науқас өздігінен гимнастикамен айналыса алады, төсекте отыруға және одан тұруға тырысады. Бұл кезеңде кәсіби терапия маңызды рөл атқарады (еңбекпен емдеу — ұсақ қол моторикасын дамытуға бағытталған шаралар). Оңалту сонымен қатар дәрілік терапияны, логопедпен және психологпен сабақтарды қамтиды. Қалпына келтірудің кеш кезеңі алты айдан екі жылға дейін созылуы мүмкін.

Тіркеу науқаны жыл сайын өткізіледі және ел тұрғындарына алғашқы медициналық көмек алу үшін өз емханасын таңдауға немесе өзгертуге мүмкіндік береді.

Міне бірнеше фактілер:

1. Өткізу мерзімі: Бекіту науқаны жыл сайын15қыркүйектен15қарашаға дейін өткізіледі.
2. Кім қатыса алады: Қазақстанның барлықазаматтарыменшетелдіктержәнеелдетұрақтытұратыназаматтығыжоқадамдар(ТЖК) тіркеледі.
3. Емхананы таңдау: Медициналық сақтандыру қорының дерекқорынан тұратын емхананы таңдауға болады.
4. Тіркеу: Пациентэлектрондықүкіметпорталыарқылы бекітіледі eGov.kz.
5. Шектеулер: Сізтекбіремханаға тіркеле аласыз.
6. Медициналық көмек алу: Жаңаемханадапациенттеркелесіжылданбастап медициналық көмек ала бастайды.
7. Автоматты тіркеу: Егер пациент емхананы өзгертпесе, онда ол өз емханасында қалады.